{"id":657,"date":"2016-09-02T18:00:16","date_gmt":"2016-09-02T16:00:16","guid":{"rendered":"https:\/\/ibirtm.pl\/?p=657"},"modified":"2019-10-21T18:00:31","modified_gmt":"2019-10-21T16:00:31","slug":"turystyka-zdrowotna-w-polsce-uspiony-potencjal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/turystyka-zdrowotna-w-polsce-uspiony-potencjal\/","title":{"rendered":"Turystyka zdrowotna w Polsce \u2013 u\u015bpiony potencja\u0142"},"content":{"rendered":"

W zwi\u0105zku z trwaj\u0105cymi pracami rz\u0105du nad budow\u0105 strategii rozwoju kraju postanowili\u015bmy przygotowa\u0107 i przekaza\u0107 do ministerstwa w ramach konsultacji oraz do opinii publicznej g\u0142os\u00a0Instytut Bada\u0144 i Rozwoju Turystyki Medycznej\u00a0<\/a>\u00a0postuluj\u0105cy\u00a0wsparcie dla rozwoju turystyki zdrowotnej do Polski. Cieszy nas, \u017ce g\u0142os ten uzyska\u0142 r\u00f3wnie\u017c poparcie innych\u00a0organizacji oraz podmiot\u00f3w wymienionych na ko\u0144cu tekstu.
\n<\/em>Uwa\u017camy, \u017ce zagadnienia gospodarcze oraz spo\u0142eczne zwi\u0105zane z rozwojem turystyki zdrowotnej maj\u0105 znaczenie ponadczasowe i interdyscyplinarne, dlatego powinny by\u0107 brane pod uwag\u0119 przez ka\u017cd\u0105 opcj\u0119 polityczn\u0105, kt\u00f3ra rz\u0105dzi Polsk\u0105.\u00a0<\/em><\/p>\n

Polska, wrzesie\u0144 2016 r.<\/p>\n

G\u0142os w sprawie rozwoju turystyki zdrowotnej do Polski w ramach konsultacji rz\u0105dowej Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju<\/h2>\n

Nadchodz\u0105ce europejskie wyzwania demograficzne stanowi\u0105 du\u017c\u0105 szans\u0119 na modernizacj\u0119 polskiej s\u0142u\u017cby zdrowia. Droga do tego prowadzi przez postawienie na rozwini\u0119cie przyjazdowej turystyki zdrowotnej do Polski. Sta\u0144my si\u0119 szpitalem Europy.<\/b><\/p>\n

Teza<\/b><\/p>\n

Jednym z g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144 stoj\u0105cych przed Polsk\u0105 w przysz\u0142o\u015bci \u2013 zgodnie z dokumentem Strategia Na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR) \u2013 b\u0119dzie trend polegaj\u0105cy na starzeniu si\u0119 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ry b\u0119dzie skutkowa\u0107 dalszym wzrostem wydatk\u00f3w na opiek\u0119 zdrowotn\u0105 oraz silniejsz\u0105 potrzeb\u0105 organizacji d\u0142ugotrwa\u0142ej opieki nad osobami w zaawansowanym wieku. Jako pozytywny aspekt tego trendu wskazano w tym samym dokumencie szans\u0119 na rozw\u00f3j sektora us\u0142ug opieku\u0144czych w Polsce. Pragniemy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce wyzwania na podobn\u0105, a nawet wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, zwi\u0105zane ze starzej\u0105cym si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwem oraz przewidywanym wzrostem nak\u0142ad\u00f3w na leczenie, s\u0105 ju\u017c do\u015bwiadczeniem innych pa\u0144stw rozwini\u0119tych, zw\u0142aszcza w zachodniej Europie. W zwi\u0105zku z tym faktem proponujemy, aby zamiast my\u015ble\u0107 wy\u0142\u0105cznie o ograniczeniu negatywnych skutk\u00f3w tego zjawiska w naszym kraju, zacz\u0105\u0107 postrzega\u0107 je jako szans\u0119 rozwoju dla Polski. Zamiast skupia\u0107 si\u0119 na rozwi\u0105zywaniu tego problemu tylko na poziomie krajowym, warto pom\u00f3c tak\u017ce innym w jego rozwi\u0105zywaniu, dostarczaj\u0105c atrakcyjny pakiet us\u0142ug prozdrowotnych dla os\u00f3b z zagranicy.<\/p>\n

Turystyk\u0119 zdrowotn\u0105 okre\u015bla si\u0119 jako og\u00f3\u0142 stosunk\u00f3w i zjawisk wynikaj\u0105cych z pobytu i podro\u017cy os\u00f3b, dla kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym motywem i celem dominuj\u0105cym jest leczenie, poprawa lub zachowanie zdrowia. Tury\u015bci zdrowotni korzystaj\u0105 nie tylko z us\u0142ug medycznych, ale tak\u017ce z us\u0142ug turystycznymi oferowanych w danej destynacji. Odpowiednio zarz\u0105dzana jest szans\u0105 na rozw\u00f3j zaanga\u017cowanych podmiot\u00f3w oraz ca\u0142ych region\u00f3w. Wykreowanie wizerunku Polski jako regionu zdrowia, czy nawet pa\u0144stwa zdrowia w obliczu omawianych wyzwa\u0144 mo\u017ce by\u0107 cenn\u0105 warto\u015bci\u0105 wspieraj\u0105c\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne dziedziny gospodarki.<\/p>\n

Do\u015bwiadczenia innych pa\u0144stw potwierdzaj\u0105, \u017ce dobrze zorganizowana i rozwini\u0119ta bran\u017ca turystyki zdrowotnej ma korzystny wp\u0142yw dla kraju nie tylko ze wzgl\u0119d\u00f3w ekonomicznych. Bran\u017ca ta obejmuje: szpitale, kliniki, uzdrowiska, sanatoria, hotele SPA&wellness, domy opieki, \u201emedihotele\u201d. Efektywne, konkurencyjne podmioty lecznicze wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce w sieci powi\u0105za\u0144 gospodarczych z podmiotami z bran\u017cy turystycznej b\u0119d\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o silnej i sprawnej s\u0142u\u017cbie zdrowia \u2013 marzeniu ka\u017cdego pa\u0144stwa. Bez zdrowej s\u0142u\u017cby medycznej nie b\u0119dzie zdrowego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Argumentacja<\/b><\/p>\n

Planowane i niezb\u0119dne reformy polskiej s\u0142u\u017cby zdrowia wymagaj\u0105 znacznych nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Cz\u0119\u015b\u0107 tego finansowania mo\u017cna by pozyska\u0107 od zagranicznych turyst\u00f3w przyje\u017cd\u017caj\u0105cych do Polski na wypoczynek po\u0142\u0105czony z leczeniem. Wed\u0142ug opracowania Ministerstwa Sportu i Turystyki w 2015 roku udzia\u0142 gospodarki turystycznej w PKB wyni\u00f3s\u0142 5,6%. Wydatki cudzoziemc\u00f3w wynios\u0142y w sumie prawie 13 mld z\u0142otych. Interdyscyplinarny charakter turystyki, jej wp\u0142yw na PKB oraz tworzenie miejsc pracy powoduje, \u017ce jest ona istotna dla ka\u017cdego kraju. Turystyka nale\u017cy do nielicznych dziedzin gospodarki, w kt\u00f3rej wzrost innowacyjno\u015bci nie \u0142\u0105czy si\u0119 ze spadkiem ilo\u015bci miejsc pracy, jak ma to miejsce np. w przemy\u015ble ci\u0119\u017ckim. Tury\u015bci zagraniczni, kt\u00f3rzy przybywaj\u0105 do Polski w\u0142a\u015bnie w celach zdrowotnych wydaj\u0105 najwi\u0119cej \u2013 \u015brednio 742 $. Ze wzgl\u0119du na gorszy stan zdrowia nie oszcz\u0119dzaj\u0105 na transporcie, hotelach i specjalnych potrzebach dla siebie oraz dla os\u00f3b towarzysz\u0105cych.<\/p>\n

Nie ma informacji o wielko\u015bci rynku turystyki zdrowotnej w Polsce. Jeste\u015bmy jednym z ostatnich kraj\u00f3w w regionie, kt\u00f3ry jeszcze nie zaj\u0105\u0142 si\u0119 systemowo jej badaniem oraz wspieraniem. Dla por\u00f3wnania w pa\u0144stwach, w kt\u00f3rych turystyka zdrowotna generuje istotne przychody (np. w Izraelu) s\u0105 ju\u017c wprowadzane regulacje, kt\u00f3re nakazuj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych przychod\u00f3w reinwestowa\u0107 w plac\u00f3wki medyczne b\u0105d\u017a na pokrywanie koszt\u00f3w leczenia publicznego (wed\u0142ug raport\u00f3w WHO).<\/p>\n

W Polsce dzia\u0142ania zwi\u0105zane z rozwojem turystyki zdrowotnej prowadzone s\u0105 od 2006 roku. S\u0105 to g\u0142\u00f3wnie dzia\u0142ania pojedynczych plac\u00f3wek medycznych, kt\u00f3re z natury s\u0105 ograniczone, nieskoordynowane i ma\u0142o widoczne w skali kraju. Jedynym programem promuj\u0105cym ofert\u0119 medyczn\u0105 na zagranicznych rynkach by\u0142 projekt Promocji Polskiej Turystyki Medycznej na rynkach mi\u0119dzynarodowych w latach 2012-2015, zorganizowany przez \u00f3wczesne Ministerstwo Gospodarki w oparciu o dotacje unijne. W przysz\u0142ym roku rusza promocja us\u0142ug prozdrowotnych organizowana przez Polsk\u0105 Organizacj\u0119 Turystyczn\u0105 w ramach projektu Go to Brand 3.3.3. To wa\u017cne, \u017ce takie projekty s\u0105 prowadzone, bo mog\u0105 one zwi\u0119ksza\u0107 rozpoznawalno\u015b\u0107 polskiej oferty i budowa\u0107 odpowiedni wizerunek Polski jako destynacji turystyki medycznej. Jednak\u017ce bez zorganizowania bran\u017cy turystyki medycznej w przemy\u015blany i skoordynowany spos\u00f3b, powy\u017csze projekty nie przynios\u0105 zadowalaj\u0105cych rezultat\u00f3w. Potencjalni, zagraniczni pacjenci otrzymaj\u0105 wybran\u0105 ofert\u0119 kilkudziesi\u0119ciu podmiot\u00f3w. \u0141atwo jest sobie wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej ani pacjenci ju\u017c lecz\u0105cy si\u0119 w Polsce, ani ich osoby towarzysz\u0105ce nie skorzystaj\u0105 z komplementarnej oferty pozosta\u0142ych klinik, poniewa\u017c nie dowiedz\u0105 si\u0119 o niej na miejscu. Polski nie sta\u0107 na takie niewykorzystywanie posiadanych zasob\u00f3w. Problem ten mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 w spos\u00f3b systemowy, dlatego zwracamy na te kwestie uwag\u0119 podmiot\u00f3w decyzyjnych na szczeblu krajowym oraz regionalnym.<\/p>\n

Kolejnym wa\u017cnym efektem rozwoju turystyki zdrowotnej jest stymulowanie rozwoju us\u0142ug prozdrowotnych. W SOR uj\u0119te s\u0105 za\u0142o\u017cenia stawiaj\u0105ce wy\u0142\u0105cznie na wsparcie rozwoju krajowej s\u0142u\u017cby zdrowia przez pryzmat inwestycji w technologi\u0119 i wyroby medyczne. Jest to skoncentrowanie na rozwoju, kt\u00f3ry zak\u0142ada ci\u0105g\u0142e, rosn\u0105ce nak\u0142ady w nowoczesny sprz\u0119t, budynki, wyroby farmaceutyczne. Pytanie czy Polska ma w\u0142asny wystarczaj\u0105cy kapita\u0142, aby w takim wy\u015bcigu o coraz nowocze\u015bniejsz\u0105 technologi\u0119 skutecznie bra\u0107 udzia\u0142. Uwypuklenie us\u0142ug to szansa na rozw\u00f3j kompetencji mi\u0119kkich w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w zwi\u0105zanych ze zdrowiem, kt\u00f3re odpowiednio rozwijane mog\u0105 stanowi\u0107 sta\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142o przewagi bez potrzeby anga\u017cowania du\u017cych \u015brodk\u00f3w finansowych. Co wi\u0119cej, atrakcyjna i dobrze zorganizowana oferta lecznicza dla os\u00f3b z zagranicy b\u0119dzie jeszcze silniejszym magnesem do leczenia si\u0119 w Polsce przez rodak\u00f3w, kt\u00f3rzy wyemigrowali z kraju. Zauwa\u017calny jest w\u015br\u00f3d emigrant\u00f3w sentyment do poprawiania zdrowia w ojczystym kraju. Warto umacnia\u0107 i rozwija\u0107 ten most \u0142\u0105cz\u0105cy Polsk\u0119 ze swoimi by\u0142ymi obywatelami.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a przewagi<\/b><\/p>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w obszarze turystyki zdrowotnej nie musz\u0105 by\u0107 podejmowane kapita\u0142o- i czasoch\u0142onne dzia\u0142ania w celu uzyskania przewagi konkurencyjnej (w przeciwie\u0144stwo do innych bran\u017c wymienianych w SOR). Polska ju\u017c tak\u0105 przewag\u0119 posiada, ale jej nie wykorzystuje w nale\u017cyty spos\u00f3b. Przewaga ta wynika z:<\/p>\n

\u2013\u00a0Wysokiej jako\u015bci us\u0142ug.\u00a0<\/b>Wbrew powszechnym opiniom polska s\u0142u\u017cba zdrowia charakteryzuje si\u0119 wysok\u0105 jako\u015bci\u0105 us\u0142ug medycznych (np.: najni\u017cszy wsp\u00f3\u0142czynnik umieralno\u015bci w\u015br\u00f3d dzieci czy niski wska\u017anik umieralno\u015bci z powodu zawa\u0142u serca) co jest osi\u0105gane przy stosunkowo niskich nak\u0142adach na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia, relatywnie do \u015bredniej europejskiej. Argument przytaczany w SOR, \u017ce \u201ePoziom jako\u015bci systemu opieki zdrowotnej jest jednym z najni\u017cszych w Europie co stwierdzone jest na podstawie indeksu Europejskiego Indeksu Zdrowia. W rankingu 37 badanych kraj\u00f3w tylko dla 5 odnotowano ni\u017cszy ni\u017c w Polsce indeks\u201d(SOR 222) jest b\u0142\u0119dny ze wzgl\u0119du na za\u0142o\u017cenia metodologiczne przyj\u0119te przez EIZ, co by\u0142o wielokrotnie wykazywane na specjalistycznych konferencjach medycznych. Ponadto, skoro jako\u015b\u0107 polskiej opieki mia\u0142aby by\u0107 taka niska, to jak wyt\u0142umaczy\u0107 rosn\u0105c\u0105 popularno\u015b\u0107 polskich us\u0142ug medycznych w\u015br\u00f3d pacjent\u00f3w z zagranicy, zw\u0142aszcza z kraj\u00f3w zachodnich i Skandynawii.<\/p>\n

\u2013\u00a0Wysokiego stopnia innowacyjno\u015bci us\u0142ug.\u00a0<\/b>O wysokiej jako\u015b\u0107 polskiej kadry medycznej \u015bwiadcz\u0105 min. unikalne na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105 osi\u0105gni\u0119cia medyczne, uzyskiwane nie tyle dzi\u0119ki wysokim nak\u0142adom na badania, ile dzi\u0119ki polskiej s\u0142ynnej zaradno\u015bci i innowacyjno\u015bci, (np. dzia\u0142alno\u015b\u0107 kardiochirurgiczna zespo\u0142u prof. Religi, najnowsze osi\u0105gni\u0119cia w zakresie wykorzystania kom\u00f3rek macierzystych w stomatologii, sztuczna endoproteza itd.)<\/p>\n

\u2013\u00a0Popularno\u015bci turystycznej.\u00a0<\/b>W 2015 roku do Polski przyby\u0142a liczna grupa turyst\u00f3w, 16,7 mln, i stanowi\u0142o to kolejny rok wzrostu liczby turyst\u00f3w. Rosn\u0105ca popularno\u015b\u0107 Polski jako destynacji turystycznej jest efektem min. dotychczasowych dzia\u0142a\u0144 promocyjnych w budowaniu jej wizerunku, jako kraju oferuj\u0105cego zr\u00f3\u017cnicowane formy wypoczynku, naturalne \u015brodowisko oraz bezpiecze\u0144stwo. Obecnie nale\u017ca\u0142oby do tego doda\u0107 informacj\u0119 o mo\u017cliwo\u015bciach leczenia w Polsce.<\/p>\n

\u2013\u00a0Niskie ceny.\u00a0<\/b>Aktualne ceny oferowanych us\u0142ug zdrowotnych w Polsce s\u0105 \u015brednio 2-3 razy ni\u017csze od cen na zachodzie. Oznacza to, \u017ce nawet potencjalny wzrost cen wynikaj\u0105cy ze wzrostu koszt\u00f3w pracy nie zniweluje tej przewagi.<\/p>\n

A\u017c w 12 z 16 wojew\u00f3dztw Polski w ramach inteligentnych specjalizacji wskaza\u0142o na specjalizacje zwi\u0105zane ze zdrowiem. Nie ma to odzwierciedlenia w uwadze, jak\u0105 po\u015bwi\u0119ca SOR na us\u0142ugi zwi\u0105zane ze zdrowiem. Szczeg\u00f3lnie dla wojew\u00f3dztw nieposiadaj\u0105cych rozwini\u0119tego przemys\u0142u, stawiaj\u0105cych na rozw\u00f3j w oparciu o bogactwa naturalne, rozw\u00f3j turystyki zdrowotnej jest kluczowy.<\/p>\n

Na przyk\u0142ad w wojew\u00f3dztwie \u015bwi\u0119tokrzyskim, jednym z makroregion\u00f3w Polski Wschodniej, kt\u00f3re ma stopie\u0144 bezrobocia w wojew\u00f3dztwie na poziomie 11,1% (stan na 31 lipca 2016 r.) najni\u017csze bezrobocie jest w powiecie buskim (5,4%), kt\u00f3re obejmuje 2 gminy uzdrowiskowe. Dla por\u00f3wnania w mie\u015bcie sto\u0142ecznym wojew\u00f3dztwa \u2013 Kielcach bezrobocie wynosi a\u017c 7,8%. Region ten na razie bazuje g\u0142\u00f3wnie na turystyce zdrowotnej wewn\u0105trzkrajowej. Dodatkowo ma w swoich zasobach najwi\u0119ksze w Europie z\u0142o\u017ca w\u00f3d termalnych, kt\u00f3re nie s\u0105 eksploatowane do cel\u00f3w leczniczych, gdy\u017c uwolnienie teren\u00f3w inwestycyjnych jest blokowane przez brak \u201eodrolnienia\u201d dzia\u0142ek (Kazimierza Wielka).<\/p>\n

Zalecenia<\/b><\/p>\n

W zwi\u0105zku z przytoczon\u0105 argumentacj\u0105 postulujemy o:<\/p>\n

\u2013\u00a0w\u0142\u0105czenie do sekcji (Dzia\u0142ania (SOR231) \/ Poprawa stanu zdrowia obywateli oraz efektywno\u015bci systemu opieki zdrowotnej<\/i>) punktu zak\u0142adaj\u0105cego wsparcie dla rozwoju turystyki zdrowotnej,<\/p>\n

\u2013\u00a0powo\u0142anie organu \/ rady \/ organizacji zajmuj\u0105cej si\u0119 koordynacj\u0105 dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z rozwojem turystyki zdrowotnej w Polsce,<\/p>\n

\u2013\u00a0zalecenie sta\u0142ego budowania przez organizacje rz\u0105dowe wizerunku Polski tak\u017ce jako destynacji turystyki zdrowotnej (SOR 110) i sta\u0142e w\u0142\u0105cznie produktu turystyki zdrowotnej w program koordynacji polityki turystycznej.<\/p>\n

Podsumowanie<\/b><\/p>\n

Aby rozwin\u0105\u0107 przyjazdow\u0105 turystyk\u0119 zdrowotn\u0105 do Polski na obecnym etapie nie s\u0105 wymagane wielkie inwestycje, tylko wsparcie pa\u0144stwa w proces organizacji bran\u017cy przy\u015bpieszaj\u0105ce konsolidacj\u0119 rynku i zacie\u015bnienie wsp\u00f3\u0142pracy podmiot\u00f3w z bran\u017cy. Bez koordynacji i wsparcia, szansa jaka stoi przed Polsk\u0105 na europejskim rynku turystyki zdrowotnej mo\u017ce zosta\u0107 niewykorzystana. Kolejnym etapem by\u0142oby zbudowanie narodowego programu wspieraj\u0105cego rozw\u00f3j turystyki zdrowotnej.<\/p>\n

Powy\u017csze sformu\u0142owania zosta\u0142y poparte przez nast\u0119puj\u0105ce organizacje zrzeszaj\u0105ce ekspert\u00f3w oraz przedsi\u0119biorc\u00f3w zaanga\u017cowanych w rozw\u00f3j turystyki zdrowotnej w Polsce.<\/p>\n

 <\/p>\n

Powy\u017cszy tekst popar\u0142y:<\/p>\n

Instytut Bada\u0144 i Rozwoju Turystyki Medycznej<\/p>\n

Izba Gospodarcza \u201eKr\u0105g Turystyki Zdrowotnej\u201d<\/p>\n

Polski Innowacyjny Klaster Medyczny PIKMED<\/p>\n

Stowarzyszenie Medycyna Polska<\/p>\n

Wy\u017csza Szko\u0142a Turystyki i Hotelarstwa w Gda\u0144sku<\/p>\n

Zachodniopomorski Klaster Medyczny iSynergia<\/p>\n

 <\/p>\n

Polska, wrzesie\u0144 2016 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W zwi\u0105zku z trwaj\u0105cymi pracami rz\u0105du nad budow\u0105 strategii rozwoju kraju postanowili\u015bmy przygotowa\u0107 i przekaza\u0107 do ministerstwa w ramach konsultacji oraz do opinii publicznej g\u0142os\u00a0Instytut Bada\u0144 i Rozwoju Turystyki Medycznej\u00a0\u00a0postuluj\u0105cy\u00a0wsparcie dla rozwoju turystyki zdrowotnej do Polski. Cieszy nas, \u017ce g\u0142os ten uzyska\u0142 r\u00f3wnie\u017c poparcie innych\u00a0organizacji oraz podmiot\u00f3w wymienionych na ko\u0144cu tekstu. Uwa\u017camy, \u017ce zagadnienia gospodarcze […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":658,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publikacje","entry","has-media"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":659,"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657\/revisions\/659"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibirtm.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}